Multimetre Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

1-     RMS, TRMS (True-RMS), Averaj (AVG):

Bir multimetre alırken ilk dikkat edeceğiniz parametre bu olmalıdır. Mümkün mertebe, alacağınız multimetre / Pens-ampermetrenin TRMS olmasına dikkat ediniz. RMS de uygun olarak değerlendirilebilir ancak ucuz Averaj (AVG) metodu ile ölçüm yapan bir multimetre de aşağıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere doğru ölçüm yapmak ölçeceğiniz sinyalin sinüs olup olmamasına bağlıdır.

Averaj (AVG) Ölçüm Demek: Tam sinüs sinyal için ölçüm yapmaya odaklanmış bir cihaz demektir. Eğer şebeke voltajını ölçecekseniz pek sorun olmaz ama bir motor sürücü girişindeki akımı veya bir kare dalga çıkışlı invertör çıkışını ölçecekseniz ölçümlerinizde %45'lere varan hatalar ile karşılaşabilirsiniz.

RMS Ölçüm Demek: AC bir sinyaldeki bileşenleri (harmonik bileşenleri) dikkate alarak ölçüm yapmak demektir ki bu çoğu sinyal için sorun yaşatmayacaktır. Eğer ölçeceğiniz sinyalede hem AC hemde DC sinyaller birlikte bulunuyor ise RMS ölçümde de hata az da olsa çıkacaktır. Çünkü AC içindeki DC sinyaller görece düşük olduklarından hata payı sınırlı kalacaktır.

TRMS Ölçüm Demek: Öölçülen sinyaldeki, DC bileşen ve AC Bileşenleri (harmonik bileşenleri) hesaba katarak ölçüm yapılması demektir. Böylece ölçeceğiniz sinyal tam olarak doğru olacaktır. (Frekans aralığı oranında)

Sonuç: TRMS olan bir multimetre almanızı tavsiye ederiz.

2-     Ölçüm Bant Genişliği:

Bir diğer önemli parametre de alınacak multimetrenin bant genişliğinin ne kadar olduğudur. Düşük bant genişliğine sahip multimetreler ile yüksek frekanslı sinyalleri içeren ölçümler doğru bir şekilde yapılamaz. Aslında bu durum yukarıda anlatılan TRMS konusu ile de ilgilidir. Alacağınız bir multimetre TRMS olabili fakar düşük bir bant genişliğine sahip ise ölçümlerdeki hata oranı az da olsa artacaktır. Şöyle ki; Ölçeceğiniz sinyalde çok fazla oranda 20. Harmonik var ise ve ana sinyal 50 Hz ise, 20. Harmonik frekansı 20x50= 1000 hz olacaktır. Eğer alacağınız multimetre 1kHz veya daha yüksek bant genişliğine sahip ise bu ölçümü sorunsuz olarak yapabilirsiniz ancak bant genişliği düşük ise ölçümde hata olacaktır.

Detay bilgi için harmonikler ile ilgili dökümanımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Harmonik nedir? (Tıklayınız)

Sonuç: Bant genişliği yüksek bir multimetre almanızı tavsiye ederiz.

3-     Count Değeri:

Ölçülen değer ekranda gösterilirken virgülden sonra ne kadar hassas değer görmek istediğinize göre, uygun bir multimetre almalısınız.

Diğer bir değişle Count değeri ekranda gösterilecek en büyük değer demektir. Örnek verecek olursak;

Ölçtüğünüz değer 400,16 V olsun.

Eğer multimetreniz 6000 count ise değer ekranda; 400,2 olarak gösterilecektir.

Eğer multimetreniz 60.000 count ise değer ekranda; 400,16 olarak gösterilecektir.

Sonuç: Count değeri yüksek olan bir multimetre almanızı tavsiye ederiz.

4-     Ölçüm Kademeleri ve Çözünürlük

Bir multimetrenin ölçüm kademesi ne kadar fazla ise o kadar iyidir. Yani aldığınız multimetre 1000V'a kadar gerilim ölçebilir fakat yeri geldiğinde aynı multimetre ile 1V da ölçmeniz gerekebilir. Bu sebeple multimetre üzerindeki kademelerin düşükten başlayarak çok kademeli olmalı istenilen her kademe de yüksek bir hassasiyet ile ölçüm yapılabileceği anlamına gelecektir. Örneğin tek kademe bir multimetre ile 400V doğru bir şekilde ölçülürken 1 V ölçerken çok fazla hata yapılacaktır. (Akım veya gerilim için aynı durum geçerlidir)

Benzer şekilde multimetrenin kademelerindeki çözünürlük ne kadar düşük basamaklı ise o kadar hassas değer elde edilecektir.

Sonuç: Kademeleri çok ve çözünürlüğü yüksek olan multimetreleri tercih ediniz.

5-     CAT Koruma Sınıfı:

CAT değeri bir multimetrenin nerede kullanım için uygun olduğunu gösterir, CAT II, CAT III ve CAT IV olmak üzere sınıflandırma vardır. Aşağıdaki şekilde bunun neye karşılık geldiği gösterilmiştir.

CAT II: Doğrudan alçak gerilim sistemine bağlı ölçümler.

Örnekler: ev içi dağıtım sistemi, taşınabilir veya ev aletleri ve ekipmanları, ana elektrik prizleri.

CAT III: Binanın kurulumundaki ölçümler.

Örnekler: endüstriyel dağıtımda yer alan sabit tesisatlar (iç tesisat panoları) ve bir binanın elektriksel bakımı için giriş devreleri (aydınlatma, asansör vb.).

CAT III, 600V bir multimetre 8000V pik değerine kadar kullanıcıyı şoklara karşı korur.

CAT IV: Alçak gerilim tesisatının kaynağındaki ölçümler.

Örnekler: ana dağıtım panoları, parafudur, havai hatlat, kablolar

CAT IV, 1000 V bir multimetre, 12000V pik değerine kadar kullanıcıyı şoklara karşı korur.

Bu sebeple geçici kurulan tesisler (şantiye panoları vb) ve açık havadaki kullanımlarda CAT IV multimetre kullanılmalıdır.

Sonuç: Minimum CATIV, 600V veya 1000V bir multimetre almanızı tavsiye ederiz.